• TCCC Nedir ve Neden Önemlidir?
• TCCC’nin Üç Aşaması
• 📊 2025-2026 TCCC Yönergelerindeki Temel Değişiklikler
• 🫁 Değişiklik 24-1: Hava Yolu Yönetimi
• 💊 Değişiklik 25-1: CoTCCC Neden Ertapenem’i Bıraktı?
• 🩸 TXA Politika Güncellemesi: 3 Saatlik Pencere Neden Kalktı?
• 🩹 Önerilen Değişiklik 25-2: Turnike Yeniden Değerlendirme Standardı
• 🚔 TCCC vs. TECC: Fark Nedir? (Sivil Uygulayıcılar İçin)
• 📋 MARCH Algoritması ve 2025-2026 Güncellemeleri
• 🧰 Ekipman ve Eğitim İçin Pratik Etkiler
• Kit Güncellemeleri
• ❓ Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
• S1: Bu değişiklikler ne zaman yürürlüğe girdi?
• S2: Hala LMA veya I-gel taşımalı mıyım?
• S3: TXA’yı 3 saatten sonra verebilir miyim?
• S4: Seftriakson’u hangi sıvı ile sulandırmalıyım?
• S5: TCCC ile TECC arasındaki temel fark nedir?

TCCC Yönergeleri 2026: Ne Değişti, Ne Anlama Geliyor ve Nasıl Güncel Kalınır?

Güncelleme: Mart 2026

Doğrudan cevap: TAKTİK MUHAREBE YARALI BAKIMI (TCCC), savaş ortamlarında hastane öncesi travma bakımı için ABD askeri standardıdır. CoTCCC (Ortak Travma Sistemi bünyesindeki Taktik Muharece Yaralı Bakımı Komitesi) tarafından sürdürülen bu kılavuz, 2024–2026 arasında hava yolu yönetiminde tam bir revizyon (Değişiklik 24-1), ertapenemden seftriaksona dönüşen antibiyotik değişikliği (Değişiklik 25-1), 3 saatlik pencerenin kalktığı TXA politikası ve Rusya-Ukrayna Savaşı verileriyle şekillenen turnike standardı (Önerilen Değişiklik 25-2) dahil olmak üzere birçok önemli güncelleme yayınladı.

TCCC Nedir ve Neden Önemlidir?

TCCC, yaralanma anından tahliyeye kadar savaş yaralılarının kanıta dayalı uygulamalarla MARCH ALGORİTMASI kullanılarak hastane öncesi hayatta kalma yönetimini sağlar. Vietnam sonrası yapılan analizler, ölümlerin %90’ının hastane ortamına ulaşmadan gerçekleştiğini gösterdi. 1996’da yayınlanan temel makale ile start verildi, taktik gerçeklerle travma bakımını birleştirdi.

Günümüzde CoTCCC, Özel Operasyonlar Tıbbı Dergisi (JSOM) aracılığıyla gerekli görüldüğünde kılavuzları güncellemektedir.

TCCC’nin Üç Aşaması

• Ateş Altında Bakım (CUF): Sadece turnike yüksek ve sıkı,ateşe karşılık ver,örtü ve gizlenme,yaralı taşıma.
• Taktik Saha Bakımı (TFC): MARCH değerlendirmesi ve hastane öncesi müdahaleler.
• Taktik Tahliye Bakımı (TACEVAC): Rol 2/3’e hareket sırasında bakım (hava yolu sorumluluğu CoERCCC’ye devredilmiştir).

📊 2025-2026 TCCC Yönergelerindeki Temel Değişiklikler

Değişiklik	Kategori	Önceki Kılavuz	Güncellenmiş Kılavuz	Gerekçe
24-1	Hava Yolu	TFC’de supraglottik hava yolu (EGA) öneriliyordu	EGA çıkarıldı; bilinçsiz yaralılarda kurtarma pozisyonu	RSI olmadan travmada tolere edilemez; hayatta kalma yararı yok
25-1	Antibiyotik (parenteral)	Ertapenem 1g IV/IO/IM	Seftriakson 2g IV/IO/IM	Yara noktası bakterilerini daha iyi kapsar; MDR direncini azaltır
TXA güncellemesi	Kanama kontrolü	3 saat içinde uygula	Mümkün olan en kısa sürede (12 saate kadar etkili)	KRİTİK çalışması (Ukrayna, n>12.000)
25-2	Turnike	TCCC kılavuzlarındaki (Önerilen Değişiklik 25-2) turnike yeniden konumlandırma kuralı, Rusya-Ukrayna Savaşı’ndan elde edilen veriler ışığında geliştirilen önemli bir doktrin değişikliğidir. Bu kuralın temel detayları şunlardır: Terminoloji Değişikliği: Daha önce kullanılan “turnike değişimi” (replacement) terimi yerine, yapılan müdahaleyi daha doğru tanımlayan ”yeniden konumlandırma” (repositioning)** terimi getirilmiştir. 2 Saat Penceresi:Sadece tıbbi personel değil, tüm hizmet üyeleri (sıhhiye olmayanlar dahil)** uygulanan turnikeleri yaralanmadan sonraki 2 saat içinde yeniden değerlendirmekle yükümlüdür. Dönüştürme (Conversion) Kısıtlaması: Turnike 2 saatten fazla süreyle takılı kalmışsa, turnikenin gevşetilmesi veya başka bir kanama kontrol yöntemine dönüştürülmesi işlemi yalnızca tıbbi personel tarafından, uygun değerlendirme kriterleri kullanılarak yapılmalıdır. Gerekçe ve Amaç: Ukrayna’daki çatışma verileri, tıbbi olarak gerekli olmadığı halde takılan veya tahliye sürelerinin uzaması nedeniyle çok uzun süre takılı kalan turnikelerin ciddi **iskemik komplikasyonlara (doku ölümü) yol açtığını göstermiştir. Bu kural, “tak ve unut” (apply and forget) anlayışını sona erdirerek gereksiz uzuv kayıplarını önlemeyi amaçlar. Eğitim ve Uygulama:Bu yeni standart, tıbbi olmayan personelin de turnike değerlendirme kriterlerini ve zaman bazlı rehberleri öğrenmesini gerektirmektedir. Eğitimlerde, 2 saatlik bu pencerenin takibi ve belgelenmesi artık kritik bir beceri olarak kabul edilmektedir.	“Yeniden konumlandırma”; tüm askerler 2 saatte yeniden değerlendirir	Rusya-Ukrayna savaşı verileri (uzun tahliye, iskemik komplikasyonlar)

🫁 Değişiklik 24-1: Hava Yolu Yönetimi

En kritik değişiklikler:

• Supraglottik hava yolları (I-gel, LMA) artık Taktik Saha Bakımı’nda yok.
• Bilinci Kapalı Yaralı → başı geriye eğik, çene göğüsten uzakta kurtarmapozisyonu . Çene itme kalktı.
• Control-Cric tercih edilen cihaz olmaktan çıktı; herhangi bir standart krikotiroidotomi kiti kullanılabilir.
• Krikotiroidotomiden sonra sürekli kapnografi (EtCO₂) ZORUNLU.
• 1.000 mL BVM öneriliyor (daha düşük tepe basıncı, daha az barotravma).

Sağlayıcı notu: TACEVAC aşamasındaki hava yolu yönetimi artık CoERCCC’ye aittir.

💊 Değişiklik 25-1: CoTCCC Neden Ertapenem’i Bıraktı?

Yerine Seftriakson 2g IV/IO/IM geldi. Neden? Ukrayna’da yaralanmadan sadece 7 saat sonra alınan yara kültürlerinde baskın olanlar:

• A Grubu Streptokok
• MSSA (Metisiline duyarlı S. aureus)
• Clostridium perfringens (gaz kangreni)

Seftriakson bu üçünü de kapsar. Ertapenem ise MDR Acinetobacter baumannii direncini artırıyordu.

📌 Uygulama notu: Seftriakson’u SADECE Normal Salin (NS) ile sulandırın. Kalsiyum içeren solüsyonlarla (LR) çökelti oluşturur. IV/IO 3-5 dakikada itin. IM için 4,2 mL NS veya %1 lidokain ile lateral uyluğa uygulayın.

🩸 TXA Politika Güncellemesi: 3 Saatlik Pencere Neden Kalktı?

Ukrayna’da kritik çalışma verileri (12.000+ hasta) gösterdi ki: TXA yaralanmadan 12 saate kadar etkili ve 28 günlük mortaliteyi ~%18 azaltıyor. Yine de her 15 dakikalık gecikme faydayı %10 düşürüyor. Yeni kılavuz: Kanama şüphesi varsa mümkün olan en kısa sürede TXA uygulayın. Mutlak zaman sınırı yok.

🩹 Önerilen Değişiklik 25-2: Turnike Yeniden Değerlendirme Standardı

• “Turnike Değişimi” terimi kalktı, yerine “yeniden konumlandırma” geldi.
• Tüm askerler/tüm hizmet personelleri (tıbbi olmayan dahil) turnikeyi 2 saat içinde yeniden değerlendirmeli.
• 2 saatten sonra turnike dönüşümü sadece sağlık personeli tarafından yapılabilir.

Bu değişiklik, Rusya-Ukrayna savaşında uzun tahliye süreleri nedeniyle görülen iskemik komplikasyonları azaltmayı hedefler.

🚔 TCCC vs. TECC: Fark Nedir? (Sivil Uygulayıcılar İçin)

TECC (Taktik Acil Yaralı Bakımı), TCCC’nin sivil aktif tetikçi, terör ve toplu zayiat olaylarına uyarlanmış halidir. C-TECC tarafından yönetilir. Ocak 2025 TECC güncellemeleri:

• Doğrudan Tehdit Bakımı’nda (sıcak bölge) Bilinci kapalı yaralılar için kurtarma pozisyonu.
• TBI’da ketamin artık kontrendike değil (0,3-0,4 mg/kg IN/IM).
• Hemorajik şokta kan ürünüyle birlikte kalsiyum (1 g CaCl veya 3 g CaGlu).
• Pediatrik TECC kılavuzları ayrı olarak yayınlandı.

📋 MARCH Algoritması ve 2025-2026 Güncellemeleri

M  — Şiddetli/Masif Kanama (Massive Hemorrhage)
TXA Uygulaması: TXA için daha önce uygulanan 3 saatlik kısıtlama kaldırılmıştır; artık kanama şüphesi olan durumlarda mümkün olan en kısa sürede (ASAP) uygulanması önerilmektedir
.
Turnike Yeniden Konumlandırma: “Turnike değişimi” terimi yerini “yeniden konumlandırma” (repositioning) terimine bırakmıştır
.
2 Saat Kuralı: Tüm hizmet üyelerinin (sıhhiye olmayanlar dahil) uygulanan turnikeleri 2 saat içinde yeniden değerlendirmesi zorunlu hale getirilmiştir.
A  — Hava Yolu (Airway)
SGA Cihazlarının Kaldırılması: I-gel ve LMA-Supreme gibi supraglottik hava yolu araçları, hayatta kalma avantajı sağlamadığı için Taktik Saha Bakımı (TFC) algoritmasından çıkarılmıştır
.
İyileşme Pozisyonu (Recovery Position): Bilinci kapalı yaralılar için ilk seçenek müdahale haline gelmiş; “çene itme” (jaw thrust) manevrası artık önerilmemektedir
.
Kapnografi Zorunluluğu: Herhangi bir cerrahi hava yolu (krikotirotomi) müdahalesinden sonra sürekli kapnografi izlemi zorunlu kılınmıştır.
R  — Solunum (Respiration)
NPA’nın Yeri: Nazofaringeal Hava Yolu (NPA), hava yolu sekansından çıkarılarak Solunum bölümüne kaydırılmıştır; sadece BVM ventilasyonu sırasında SpO2 %90’ın altındaysa endikedir
.
BVM Güncellemesi: Barotravma ve gastrik enflasyonu azaltmak için 1.000 mL’lik resüsitatörlerin kullanımı standart hale getirilmişti.
C  — Dolaşım (Circulation)
Dolaşım basamağında multimodal analjezi yaklaşımları revize edilmiş; tam kan ve hasar kontrol resüsitasyonu uygulamalarına vurgu yapılmıştır.
H  — Hipotermi ve Kafa Travması (Hypothermia / Head Injury)
Ketamin ve TBI: Travmatik Beyin Hasarı (TBI) şüphesi olan durumlarda Ketamin artık kontrendike (sakıncalı) kabul edilmemektedir
.
İzleme protokolleri geliştirilmiş ve tahliyenin geciktiği durumlar için Uzatılmış Yaralı Bakımı (PCC) prensipleri entegre edilmiştir.
Antibiyotikler (TFC sonu): Antibiyotik Protokolü (Algoritma Sonu)
Parenteral: Ertapenem (1g) yerine Seftriakson 2g (IV/IO/IM) getirilmiştir
.
Oral: Moksifloksasin (400mg) yerine Sefadroksil 1g (tercihen) veya Sefaleksin 500mg önerilmektedir
.
Bu değişiklikler, özellikle yüksek yoğunluklu çatışma bölgelerinden gelen veriler ışığında, sahadaki müdahaleyi basitleştirmeyi ve önlenebilir ölümleri en aza indirmeyi amaçlamaktadır 2g + sefadroksil 1g oral.

🧰 Ekipman ve Eğitim İçin Pratik Etkiler

Kit Güncellemeleri

• ❌ Ertapenemi çıkar, ✅ 2g seftriakson ekle (yanında NS ve flakon).
• ❌ Moksifloksasini çıkar, ✅ 1g sefadroksil veya 500mg sefaleksin.
• ❌ Supraglottik hava yollarını (I-gel/LMA) TFC kitinden çıkar.
• ✅ Her krikotiroidotomi kitine kapnografi cihazı ekle.
• ✅ 1.000 mL BVM ile değiştir.

❓ Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

---

📌 Referanslar:

• Shaw TA, et al. Airway Management in TCCC: Change 24-1. JSOM. 2025;24(4).
• Wisniewski P, et al. Antibiotics in TCCC 2025: Change 25-1. JSOM. 2025;25(4):85-93.
• Koch EJ, et al. Tourniquet Reassessment: Proposed Change 25-2. JSOM. 2026 Mar 17. PMID: 41818038.
• C-TECC. Updated TECC Guidelines for BLS/ALS Clinicians (Jan 2025).
• CoTCCC resmi sitesi: https://jts.health.mil/index.cfm/committees/cotccc

🎯 Sonuç: 2026 TCCC güncellemeleri hayat kurtarıyor – GÜNCELLEMELERİ eğitiminize ve ekipmanınıza entegre edin, Kitlerinizi güncelleyin, tatbikatlarınızı yenileyin ve bilgiyi biriminize yayın. Göreve hazır olmak, en son kanıtlarla donanmış olmaktır.